Szukaj
  • Katarzyna Molendowska

Job crafting - czyli jak odzyskać poczucie sensu w pracy


Na czym polega Job Crafting? Jest to koncepcja, w której pracownik samodzielnie modyfikuje różne aspekty swojej pracy i w ten sposób dopasowuje ją do swoich preferencji. Zmiany te są oddolne i zawsze wynikają z inicjatywy pracownika. Polskie określenie na Job Crafting to przekształcanie pracy. Oczywiście Job Crafting to nie jest żadne nowe zjawisko, ludzie od dawna przekształcają swoją pracę, tak aby była bardziej „ich”. Jednak dopiero wraz z rozwojem i upowszechnieniem się psychologii pozytywnej przeprowadzono badania, umożliwiające nazwanie zjawiska, które daje pracownikom większe poczucie sensu i zaangażowania w pracę.


Job Crafting występuje powszechnie w wielu organizacjach. Badania na ten temat obejmowały szeroką gamę zawodów: m.in. kucharzy, pielęgniarki, dentystów, fryzjerów i pielęgniarki. Oczywiście różne stanowiska mogą oferować różne możliwości przekształcania. Czynnikami sprzyjającymi podejmowaniu tego rodzaju działań jest autonomia i swoboda podejmowania decyzji przez pracownika. Jednak nawet w przypadku prac, gdzie poszczególne zadania są bardzo precyzyjnie określone (jak np. operator dźwigu czy pracownik fabryki), jest przestrzeń na „craftowanie”. Podam taki przykład: aktor z powodu braku innych zleceń pracuje na infolinii, gdzie rozmowy z klientami są prowadzone według jasno określonego schematu. Pomimo, że nie może tego zmienić, zaczął postrzegać swoją pracę jako miejsce, gdzie może ćwiczyć swój warsztat aktorski, umiejętności interpersonalne oraz odporność na stres i w ten sposób przygotowywać się do kolejnych castingów.

Zmiany, o których piszę, mogą dotyczyć trzech aspektów pracy: wykonywanych zadań, relacji interpersonalnych oraz sposobu, w jaki myślimy o swojej pracy.

Pierwszy aspekt zmian obejmuje zmiany w zakresie ilości, zakresie i rodzaju wykonywanych zadań. Pracownik może na przykład wyjść z inicjatywą i podjąć się wykonywania nowych zadań/projektów, które są dla niego satysfakcjonujące i w których może realizować ważne dla siebie wartości. Może również tak zorganizować swoją pracę, wprowadzić różne usprawnienia, aby nielubiane lub monotonne czynności zajmowały mu mniej czasu. Na przykład przygotowywanie grafiku pracy - ta dość monotonna czynność została zmodyfikowane poprzez opracowane specjalnego algorytmu w Excelu, który znacznie uprościł zadanie i skrócił czas, który był potrzebny na jego wykonanie. Inna sytuacja: trener, który przed każdym szkoleniem przygotowuje kolorowe flip charty, które ułatwiają uczestnikom zapamiętanie najważniejszych informacji.


Drugi typ zmian obejmuje relacje interpersonalne: jak często nawiązujemy kontakt z różnymi osobami, jaki jest charakter tych relacji? Czy te relacje nam służą? Przykładem może być sytuacja, w której pracownikowi brakuje informacji na temat wykonywanej przez siebie pracy, nie wie, co robi dobrze, a co powinien poprawić. W związku z tym decyduje się sam wyjść z inicjatywą i poprosić o feedback swoich przełożonych i współpracowników. Ma już wiedzę na temat swojej pracy, ale też efektem tego działania była zmiana sposobu komunikacji w dziale na bardziej otwartą i bezpośrednią. W innym przypadku team leader raz na miesiąc organizuje wspólne śniadanie dla swojego zespołu projektowego (w czasie pracy, dzięki czemu każdy może wtedy przyjść).


Zmiana o charakterze poznawczym polega na określeniu swojej roli w organizacji i nadaniu jej głębszego znaczenia. Opiera się na zmianie perspektywy: pracownik nie skupia się już tylko na wykonywanych przez siebie zadaniach, które mogą być powtarzalne lub monotonne, ale patrzy na swoją pracę „z lotu ptaka”. Jak moja praca wpływa na innych ludzi? Jaki jest jej sens? Jakie korzyści wynikają z niej dla organizacji lub społeczeństwa? Na przykład salowy, którego zadaniem jest dbanie o czystość, zaczyna doceniać swój wkład w opiekę nad pacjentami. Utrzymywanie bezwzględniej czystości na oddziale (co należy do jego obowiązków) jest kluczowe z punktu widzenia powodzenia leczenia osób, które tu przebywają. Inny przykład: barista, który podając kawę w kawiarni, chce zrobić coś miłego dla swoich klientów, sprawić, że miło rozpoczną dzień.


A.Wrzesniewski i J. E. Dutton, autorki koncepcji Job Cratfingu, opisały sposób, w jaki fryzjerzy wprowadzili małe, ale znaczące zmiany w swojej pracy. Przyjęli strategię, której celem było nawiązanie bliższej relacji z klientami – zaczęli zadawać więcej bardziej osobistych pytań, ale też więcej opowiadali o sobie. W tym przypadku zmiany dotyczyły zarówno wykonywanych zadań (usługa nie polegała tylko na fizycznym obcięciu włosów, ale również fryzjer starał się poznać klientów, którzy do niego przychodzili) oraz relacji interpersonalnych – zmieniła się atmosfera panująca w zakładzie fryzjerskim. Fryzjer i klient przestali być dla siebie bezosobowi, mogli bliżej się poznać i dowiedzieć się czegoś na swój temat.


Drugi przykład pochodzi z badania kucharzy. Kucharze podjęli wysiłek, który zmierzał do tego, że zaczęli postrzegać swoją pracę nie jako tylko serwowanie posiłków, ale jako pewnego rodzaju sztukę. Przed zmianami w ich oczach praca kucharza polegała na zamawianiu produktów, przygotowaniu dań oraz współpracy z innymi pracownikami, aby to co podawali gościom było zgodne z przyjętymi standardami. Po zmianie kucharze zaczęli jeszcze bardziej angażować się w swoją pracę, a wszystkie czynności wykonywali z myślą o tym, jakie dzieła sztuki kulinarnej na końcu zaprezentują swoim klientom. Na przykład dbanie o porządek w kuchni to nie było tylko dbanie o porządek, ale również usuwanie wszelkich utrudnień, które mogły zakłócić twórczy proces. Kucharze byli też bardzo ciekawi, jak gościom smakują przygotowywane przez nich dzieła i częściej wchodzili z nimi w interakcję.

Na koniec chciałam Wam zachęcić, żebyście spojrzeli bardziej elastycznie na swoją pracę. Co możecie zrobić, żeby poczuć się w niej szczęśliwszym?


Źródło:

Wrzesniewski A., Dutton J. E., Crafting a job: Revisioning employees as active crafters of their work, Academy of Management Review 2001, Vol. 26, No. 2, 179-201.

67 wyświetlenia

Zaczynamy współpracę?

Z wielką przyjemnością rozwieje Twoje wątpliwości

©2019 by Katarzyna Molendowska.